یکی از مهمترین دلایل ناترازی مصرف (به ویژه آب و برق) در ایران، عدم صرفه‌جویی در استفاده از انواع انرژی‌ها است.
ارزانی قیمت آب و برق باعث شده تا هیچگاه اراده‌ای برای صرفه‌جویی و مصرف بهینه در هیچکدام از بخش‌های کشاورزی، صنعتی، خدماتی ایجاد نشود.
عباس علی‌آبادی وزیر نیرو دیروز در جمع خبرنگاران با اشاره به رشد مصرف آب و برق در کشور طی سال‌های اخیر گفت: این مصرف جهشی الزاماً به معنی توسعه و پیشرفت اقتصادی و اجتماعی نیست. بلکه بخش عمده این جهش ناشی از مصرف بی‌رویه آب و برق در برخی حوزه ها است.
وی افزود: دوران فراوانی آب در کشور به پایان رسیده و اکنون آب کالایی نایاب است. با این وجود مصرف‌کنندگان هنوز به این باور نرسیده‌اند که باید از این کالای نایاب به صورت بهینه مصرف کرد.
وزیر نیرو گفت: در گرانی این کالا همین اندازه بس که شیرین سازی و انتقال هرمترمکعب آب برای استان‌های شرقی کشور حدود ۶دلار (حدود یک میلیون تومان) هزینه دارد ولی مصرف کنندگان بخش‌های مختلف بطور میانگین یک دهم این رقم را می پردازند. طبیعی است که وقتی کالایی به این اندازه یارانه به مردم عرضه می‌شود، ارزش واقعی آن ناشناخته باقی می ماند.
وی ادامه داد: هنوز در نیمه تابستان هستیم و به ادامه صرفه‌جویی در مصرف برق نیازمندیم.
علی‌آبادی گفت: همچنین رشد مصرف برق شتاب گرفته است، چراکه مصرف‌گرایی تبلیغ می‌شود. همچنان در برخی رسانه‌ها برای شهرهایی مانند تهران کولر گازی تبلیغ می‌شود، در صورتی که در کشورهای اروپایی خرید لوازم سرمایشی هزینه بسیار بالایی را به همراه خواهد داشت. با تمام اینها، امسال برای اولین بار مصرف برق نزولی شد.
وی با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور افزود: برای مصرف آب و برق مشکلی وجود ندارد، اما با توجه به سختی به دست آمدن آن و محدودیت منابع، در حال حاضر ۱۵۰ میلیارد مترمکعب بدهی به سفره‌های زیرزمینی داریم.
با این حال، در تهران ۱۵ درصد معادل یک سد صرفه‌جویی شده است و امیدواریم این روند ادامه پیدا کند، چراکه هنوز مناطق بسیاری از کشور مانند استان مرکزی، قم و تهران که جمعیت بالایی دارند، بارش نرمال نداشتند.
ماینرها، عامل خاموشی
وزیر نیرو با اشاره به رشد فزاینده استخراج غیرمجاز رمزارز، گفت: کشف ۱۰۰ مگاوات ماینر از یک‌شهرک صنعتی نشان از افزایش این پدیده نوظهور است همچنین برخی تبلیغات در فضای مجازی مشاهده می‌شود حاکی از نیاز به بازنگری قوانین است.
با این حال قوانین سختگیرانه‌ای از جمله قطع اشتراک، سلب پروانه کسب و عدم ارائه انشعاب تا یک سال وجود دارد. همچنین پاداش اطلاع‌رسانی هر ماینر غیرمجاز به ۳ میلیون تومان افزایش یافته است.
وی با اشاره به عبور تولید برق کشور از ۱۰۰ هزار مگاوات، گفت: کشور از منظر تولید برق در منطقه ابرقدرت است؛ چراکه هم توسعه‌دهنده، هم سازنده و هم مالک هستیم و در حال توسعه اتصال شبکه کشور به کشورهای همسایه هستیم. برخی از کشورهای اروپایی هم چنین ظرفیتی ندارند، پس از سمت تولید توسعه‌های خوبی صورت گرفته و اکنون باید مراقب مصرف باشیم.
علی‌آبادی با اشاره به وضعیت سدهای تهران، خاطرنشان کرد: سدهایی که بعضاً مشاهده می‌شود پر آب هستند، برای استفاده از نیروگاه‌های آن است که به ظرفیت تولید برق در کشور کمک می‌کند. در واقع آبی که پشت برخی سدهای تهران دیده می‌شود برای تولید برق است و نباید با پرآبی و عدم نیاز به صرفه‌جویی اشتباه گرفته شود؛ این موضوع باید با کمک اصحاب رسانه به مردم اطلاع‌رسانی شود.
قیمت برق افزایش نیافته است
معاون برق و انرژی وزارت نیرو هم با اشاره به برخی انتقادها در مورد رشد قیمت برق در روزهای اخیر گفت: هیچ افزایش ناگهانی تعرفه رخ نداده و قبض‌های سنگین برخی مصرف کنندگان عمدتاً ناشی از عبور مشترکان از الگوی مصرف است.
مصطفی رجبی‌مشهدی افزود: افزایش سه تا چهاربرابری برخی قبض‌های برق ناشی از تغییر خودسرانه و ناگهانی تعرفه‌ها نیست و تعرفه برق طبق قانون معمولا سالی یک‌بار و از ابتدای اردیبهشت تغییر می‌کند.
وی با اشاره به نحوه تعیین الگوی مصرف اظهار داشت: الگوی مصرف بر اساس میزان مصرف ۷۵ درصد مشترکان هر منطقه تعیین می‌شود و مشترکانی که کمتر از این الگو مصرف کنند، از یارانه برخوردار می‌شوند و برای مصرف بهینه هم پاداش دریافت می‌کنند .
سخنگوی صنعت برق افزود: الگوی مصرف مناطق عادی در ماه‌های تابستان تا پایان شهریور ۳۰۰ کیلووات‌ساعت در ماه است، در حالی که این رقم در دوره اردیبهشت ۲۰۰ کیلووات‌ساعت تعیین شده بود. مناطق گرمسیر هم الگوهای متفاوتی دارند .
وی ادامه داد: عبور از الگوی مصرف موجب افزایش پلکانی هزینه برق می‌شود و حتی بخشی از مصرف هم ممکن است طبق قانون با نرخ متفاوت محاسبه شود. بنابراین اگر مشترکان مطابق الگوی تعیین‌شده مصرف کنند، مانند حدود ۷۵ درصد مردم، قبض سنگینی برای آنها صادر نخواهد شد.
رجبی مشهدی با اشاره به ریشه‌های تاریخی ناترازی برق در کشور، گفت: ناترازی برق به دو دهه قبل مربوط است و دو قانون در این زمینه تأثیرگذار بوده است؛ یک قانون بد و یک قانون خوب که بد اجرا شد.
وی افزود: قانون بد، قانون تثبیت قیمت‌ها بود که باعث شد قیمت برق ۴ سال ثابت بماند در حالی که هزینه‌ها افزایش پیدا می‌کرد. این موضوع باعث کاهش سرمایه‌گذاری در این حوزه شد و به مصرف‌کننده علامت داد که برق را با قیمت کمتر مصرف کند. قانون دوم، قانون خوب هدفمندی یارانه‌ها بود که تنها یک سال اجرا شد و تأثیر آن ۱۰ درصد کاهش مصرف انرژی در سال اول بود که با استمرار آن می‌توانست صنعت برق را از ناترازی نجات دهد.
معاون وزیر نیرو ادامه داد: قیمت‌های ابلاغی در این دو دهه، بسیار پایین‌تر از قیمت تمام‌شده بود و باعث کاهش سرمایه‌گذاری شد، چراکه سرمایه‌گذار امکان فروش برق تولیدی را با قیمت مناسب نداشت. تا ابتدای دولت چهاردهم این روند ادامه داشت تا اینکه تابلوی برق سبز و آزاد ایجاد شد و سرمایه‌گذاران امکان فروش نقدی برق را پیدا کردند. این سازوکار ۲ سال است که رونق گرفته و روند خوبی دارد.
تأکید بر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر
وی با اشاره به اینکه برخلاف باور برخی، اوج بار صنعت برق در روز است، گفت: گسترش انرژی‌های خورشیدی برای کاهش اوج بار روز بهترین گزینه است؛ چراکه این نیروگاه‌ها در کمترین زمان احداث می‌شوند و حداکثر توان تولیدی آنها در زمان مصرف کشور تولید می‌شود. امسال ۳۰ درصد کاهش ناترازی نسبت به سال قبل تجربه شد که بخش عمده آن ناشی از گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر است.
رجبی مشهدی افزود: موضوع ذخیره‌سازها و گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر اتلاف وقت نیست. تا زمانی که ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کمتر از ۵ درصد میزان مصرف باشد، نیاز به کار خاصی نیست و اگر نیروگاه در محل درست احداث شود، دقیقاً در راستای نیاز و تقاضا کار می‌کند.
کاهش مصرف برق برای دومین سال متوالی
وی با اشاره به کاهش ۳ درصدی مصرف برق برای دومین سال متوالی، گفت: اگر میزان تقاضا با رشد متوسط ۵.۲ درصدی ۱۰ سال گذشته افزایش می‌یافت، امسال باید تقاضای ۸۸ هزار مگاواتی را شاهد می‌بودیم، در حالی که با ۷۵۸۰۰ مگاوات میزان تقاضا محدود شد. یکی از اقدامات مؤثر، نصب کنتورهای هوشمند بوده است که تعداد آنها در طول دولت چهاردهم دو برابر شده است.
معاون وزیر نیرو با اشاره به اقدامات بهینه‌سازی مصرف، تصریح کرد: تعویض موتورهای کولرهای آبی و تعویض کولرهای گازی فرسوده، بیش از هزار مگاوات کاهش مصرف را به همراه داشته است.
در بخش صنعت هم با وجود آسیب‌های ناشی از جنگ، صنایع انرژی‌بر ۱۲.۷ درصد انرژی بیشتری نسبت به سال گذشته تحویل گرفتند و صنایع پتروشیمی که نیروگاه‌های خود را از دست داده بودند، ۶ برابر بیشتر برق دریافت کردند که یک افتخار بزرگ است.
کاهش محدودیت‌های صنایع
وی با اشاره به کاهش محدودیت شهرک‌های صنعتی از دو روز به یک روز، گفت: بر اساس دستور رئیس‌جمهوری و وزیر نیرو، مدیریت مصرف شهرک‌های صنعتی را به یک روز کاهش دادیم و صنایع انرژی‌بر که محصولات مورد نیاز کشور را تولید می‌کنند، آزادسازی شدند و برنامه داریم طی هفته‌های آینده تمام محدودیت‌ها را برطرف کنیم.
خشکی ۱۱ استان
معاون آب و آبفای وزارت نیرو هم با اشاره به کاهش شدید ذخایر سفره‌های زیرزمینی آب گفت: حجم آبهای تجدیدشونده کشور از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب در ۱۰ سال گذشته به ۱۰۳ میلیارد متر مکعب رسیده و اضافه برداشت از چاههای کشاورزی موجب تشدید فرونشست زمین در دشت های کشور شده است.
حمیدرضا جانباز ادامه داد: باوجود بارش‌های خوب بهار امسال، همچنان ۱۱ استان در شرایط زیرنرمال قرار دارند و میانگین بارش های جوی در استان تهران و استان قم حدود ۳۶ درصد نسبت به پارسال کمتر شده است.
وی به انتقاد برخی مشترکان در مورد قیمت آب بهای تابستان اشاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از مشترکان، به‌ویژه در ماه‌های گرم سال، بیش از الگوی استاندارد تعیین‌شده آب مصرف می‌کنند و در گروه‌های پرمصرف و بدمصرف قرار می‌گیرند.
معاون آب و آبفای وزارت نیرو ادامه داد: در ابتدای امسال همانند سال‌های گذشته، نرخ آب‌بها و تعرفه‌های مربوطه اعلام و ابلاغ شده است و هیچ افزایش قیمت دیگری خارج از چارچوب تعرفه‌های مصوب در طول سال اعمال نشده است. بنابراین افزایش رقم قبض برخی مشترکان در ماه‌های اخیر لزوماً به معنای افزایش نرخ آب‌بها نیست و می‌تواند ناشی از افزایش میزان مصرف، قرار گرفتن در پله‌های بالاتر مصرف یا عوامل فنی مرتبط با نحوه نصب و استفاده از تجهیزات باشد.
شما چه نظری دارید؟